श्रममन्त्रीका लागि चर्चामा प्रा. रमजान अली मियाँ
पछिल्लो समय श्रम मन्त्रालयको नेतृत्वका लागि प्राध्यापक डा. मोहम्मद रमजान अली मियाँको नाम बलियो रूपमा अघि आएको छ।
कतारमा लामो समय कार्यरत मियाँले त्यहाँको दूतावाससँग नजिकबाट काम गरेका कारण श्रमिक समस्या समाधानमा कूटनीतिक तरिका अपनाउने उनको दक्षता उल्लेखनीय मानिन्छ। कतारमा नेपाली दूतावाससँग सहकार्य गर्दै उद्धार, श्रमिक अधिकार र मानव अधिकारका क्षेत्रमा उनले सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
अरबी साहित्यमा डबल एमए गरेका मियाँ श्रमिक अधिकारका प्रखर आवाज मात्र नभई बहुभाषी लेखक र अनुवादक पनि हुन्। २०७२ को भूकम्पताका उनले ३२ मिलियन कतारी रियाल नेपाल पठाउनुका साथै कोरोना महामारीका दिनमा ठूलो मात्रामा मेडिकल सामग्री ल्याउन पहल गरेका थिए। कतार च्यारिटी र कतार डेभलपमेन्ट फन्डमार्फत सहयोग ल्याउन उनको सक्रियता नेपाल–कतार सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउन मद्दत भएको छ।
हालै जेन–जी अभियानमा ऐक्यबद्धता जनाउन काठमाडौं गएका मियाँले आन्दोलनमा समेत प्रत्यक्ष सहभागिता जनाएका थिए। यसले उनलाई श्रमिक आन्दोलनप्रति संवेदनशील नेता भनेर प्रस्तुत गरेको छ।
यदि मियाँ श्रममन्त्री बने भने
कतारमा रहेका नेपालीलाई हुने फाइदा :
- दूतावाससँग बलियो समन्वय – उनी पहिले नै कतार दूतावाससँग काम गरिसकेका छन्, त्यसैले श्रमिक समस्यामा तुरुन्त हस्तक्षेप र समाधान गर्न सहज हुन्छ।
- कूटनीतिक पहुँच – कतार सरकार र ठूला संस्था (जस्तै कतार च्यारिटी, कतार डेभलपमेन्ट फन्ड)सँग उनको प्रत्यक्ष सम्बन्धले नेपाली श्रमिकको अधिकार सुरक्षित गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
- कानूनी र अधिकारिक सहयोग – श्रमिकले ज्याला नपाउने, सम्झौताअनुसार काम नपाउने जस्ता समस्यामा तुरुन्तै कानूनी सहायता दिलाउन सक्ने सम्भावना बढ्छ।
- सामाजिक सुरक्षा र सुविधा – स्वास्थ्य बीमा, दुर्घटना क्षतिपूर्ति जस्ता विषयमा कतार सरकारसँग नेपालले गर्नुपर्ने सम्झौतामा उनी प्रभावकारी हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
अरू वैदेशिक रोजगारी जाने नेपालीलाई हुने फाइदा :
-
अन्य खाडी मुलुकसँग पनि सम्बन्ध मजबुत – कतारमा कमाएको कूटनीतिक अनुभव अन्य खाडी मुलुकमा पनि लागू गर्न सकिन्छ।
-
मानव अधिकार र श्रम अधिकार संरक्षण – उनी श्रमिक हकहितमा सक्रिय भएकाले न्यूनतम तलब, कार्य समय, बसोबास जस्ता विषयमा सम्झौता गर्न दबाब दिने सम्भावना हुन्छ।
-
आर्थिक कूटनीति – श्रमलाई मात्र नभई लगानी, स्किल–डेभलपमेन्ट, तालिम, रोजगारीको नयाँ अवसर खोज्न उनी सक्षम हुन सक्छन्।
-
संकट व्यवस्थापन – भूकम्प वा महामारी जस्तै संकटमा उनले पहिले नै ठूलो रकम र सामग्री ल्याएका थिए। त्यस अनुभवले विदेशमा रहेका नेपालीलाई आपतकालीन अवस्थामा थप सुरक्षित बनाउन मद्दत गर्छ।
निष्कर्ष
कतारमा काम गरेर श्रमिकको हकहितमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै पहिचान बनाइसकेका मियाँ श्रम मन्त्रालयको नेतृत्वमा आए श्रमिकमैत्री नीति, आर्थिक कूटनीति र संकट व्यवस्थापनमा ठोस काम हुने श्रमिक तथा विज्ञहरूको विश्वास छ। त्यसैले मुस्लिम समुदाय मात्र नभई सम्पूर्ण श्रमिक वर्गले उनलाई योग्य उम्मेदवारका रूपमा हेरेका छन्।
