दोहामा आपतकालीन अरब–इस्लामिक शिखर सम्मेलन सुरु
गत हप्ता दोहामा भएको इजरायली हवाई आक्रमणपछि अरब र इस्लामिक मुलुकका शीर्ष नेता आज कतारमा भेला हुँदै; गाजा युद्ध, कतारको सार्वभौमिकता र भविष्यका कूटनीतिक कदम मुख्य एजेन्डा।
दोहा,कतार, कतारको राजधानी दोहामा आजदेखि आपतकालीन अरब–इस्लामिक शिखर सम्मेलन सुरु हुँदैछ। गत हप्ता इजरायलले दोहामा गरेको हवाई आक्रमणपछि अरब लिग र इस्लामिक सहयोग संगठन (OIC) का सदस्य राष्ट्रका नेता एकै ठाउँमा भेला हुने भएका हुन्।
इजरायली आक्रमणपछि आपतकालीन बैठक
गत ९ सेप्टेम्बरमा इजरायलले दोहामा हमास नेताहरु बसोबास गर्दै आएको भनिएको आवासीय भवनमा हवाई आक्रमण गरेको थियो। यस घटनामा पाँच जना हमास सदस्य र एक जना कतारी सुरक्षा अधिकारीको मृत्यु भएको थियो।
कतारले यो आक्रमणलाई सार्वभौमिकताको उल्लङ्घन र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविरुद्धको कदम भन्दै कडा विरोध गरेको छ। प्रधानमन्त्री तथा विदेश मन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल–थानीले यसलाई “बर्बर र आतङ्ककारी” गतिविधि भनेका छन्।
दोहा आइपुगेका नेताहरु
-
अन्वर इब्राहिम, मलेसियाका प्रधानमन्त्री – आइतबार साँझ दोहा पुगे।
-
महमुद अब्बास, फिलिस्तीनका राष्ट्रपति – उच्चस्तरीय टोलीसहित आइतबार आइपुगे।
-
इशाक दार, पाकिस्तानका उपप्रधानमन्त्री – विदेश मन्त्रीहरुको तयारी बैठकमा सहभागी।
-
मोहम्मद ओउल्द एल–घजाउआनी, मौरितानियाका राष्ट्रपति – शिखर सम्मेलनमा सहभागी।
-
खलीफा शाहिन अल–मरार, युएईका राज्य मन्त्री – विदेश मन्त्रीहरुको बैठकमा उपस्थित।
सहभागी हुने अपेक्षित नेताहरु
-
मासुद पेझेश्कियन, इरानका राष्ट्रपति – दोहा आइपुग्ने निश्चित।
-
शहबाज शरीफ, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री – आफ्नो प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने।
-
अरब लिगका २२ सदस्य राष्ट्र – प्रत्येक राष्ट्रका प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति वा विदेश मन्त्री।
-
OIC (इस्लामिक सहयोग संगठन) का ५७ सदस्य मुलुक – सदस्य राष्ट्रका शीर्ष नेता, विदेश मन्त्री वा उच्च प्रतिनिधि।
हिजो आइतबार विदेश मन्त्रीहरुको तयारी बैठक
शिखर सम्मेलन अघिल्लो दिन आइतबार, अरब र मुस्लिम मुलुकका विदेश मन्त्रीहरुले दोहामा भेटघाट गरेर शिखर सम्मेलनका लागि कार्यसूची तयार गरेका थिए।
उनीहरुले इजरायलविरुद्ध संयुक्त वक्तव्य, कतारसँग एकता देखाउने, र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी कारबाही गर्ने सम्भावनाबारे छलफल गरेका थिए।
सोमबारको शिखर बैठकका मुख्य एजेन्डा
शिखर सम्मेलनमा आज तलका विषयवस्तु प्रमुख हुने अपेक्षा गरिएको छः
| एजेन्डा | विवरण |
|---|---|
| अन्तिम घोषणापत्र / प्रस्ताव | इजरायली आक्रमणको औपचारिक निन्दा, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन भनेर घोषणा, र जिम्मेवारी खोज्ने माग। |
| संयुक्त अरब–इस्लामिक प्रतिक्रिया | कूटनीतिक दबाब, कानुनी कारबाही, वा भविष्यमा यस्ता आक्रमण रोक्न समन्वित कदम। |
| कतारको मध्यस्थकर्ता भूमिका | कतारको शान्ति–मध्यस्थ भूमिकामा पुनः समर्थन, र त्यसलाई सुरक्षित राख्न ग्यारेन्टी माग्ने। |
| सामान्यीकरण सम्झौता (Normalization Deals) | इजरायली आक्रमणले अरब–इजरायल सम्बन्ध सामान्यीकरण सम्झौता नै जोखिममा पारेको चर्चा। |
| अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी कदम | संयुक्त राष्ट्रसंघ वा अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा मुद्दा लैजाने प्रस्ताव, सार्वभौमिकताको रक्षा। |
| मानविय र गाजा संकट | युद्धविराम, बन्धक विमुक्ति, गाजामा राहत सहयोग, र नागरिक सुरक्षाबारे छलफल। |
क्षेत्रीय सन्देश र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव
यो शिखर सम्मेलनले अरब र मुस्लिम राष्ट्रहरुको संयुक्त आवाज विश्वसमक्ष पेस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। कतारसँगै अन्य खाडी मुलुकहरु पनि यस घटनाबाट चिन्तित छन्, किनकि यसले सम्पूर्ण क्षेत्रीय स्थायित्वमा जोखिम देखाएको छ।
विश्लेषकहरुका अनुसार सम्मेलनपछि इजरायलसँगका सम्बन्धमा नयाँ तनाव पैदा हुन सक्नेछ र मध्यपूर्वको कूटनीतिक समीकरणमा ठूलो प्रभाव पर्न सक्छ।
- दोहामा आज उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइएको छ।
- सहभागी राष्ट्रका शीर्ष नेता क्रमशः राजधानी आइपुगिरहेका छन्।
- शिखर बैठकपछि जारी हुने संयुक्त घोषणापत्रले आगामी मध्यपूर्व नीतिमा महत्वपूर्ण मोड ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
-
केही सडकहरू बन्द हुनेछन्।:
-
हमाद इन्टरनेशनल एयरपोर्ट स्ट्रीट को एक्जिटबाट रस बु अब्बुद रोड हुँदै शार्क इन्टरचेन्ज सम्म।
-
एयरपोर्ट पार्क स्ट्रीट को एक्जिटबाट सी–रिङ रोड हुँदै शार्क इन्टरचेन्ज सम्म।
-
कोर्निश रोड – शार्क इन्टरचेन्ज बाट डाफ्ना इन्टरचेन्ज सम्म।
-