सऊदी अरब र युएईबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण

खाडी क्षेत्रका दीर्घकालीन मित्र तथा रणनीतिक साझेदार मानिएका सऊदी अरब र संयुक्त अरब अमीरात (युएई) बीचको सम्बन्ध हाल इतिहासकै सबैभन्दा गम्भीर तनावपूर्ण अवस्थामा पुगेको छ। यमनलाई केन्द्रमा राखेर उत्पन्न पछिल्लो घटनाक्रमले यी दुई शक्तिशाली खाडी राष्ट्रबीचको मतभेद खुला रूपमा सतहमा ल्याएको छ।

यस तनावको पछिल्लो उदाहरणका रूपमा यमनको राष्ट्रपतिको नेतृत्व परिषद् (PLC) ले युएईसँगको साझा रक्षा सम्झौता रद्द गर्दै यमनमा रहेका सबै युएई सैनिकहरूलाई २४ घण्टाभित्र देश छोड्न निर्देशन दिएको छ। यमन सरकारले यससँगै हवाई, स्थल र समुद्री नाकामा ७२ घण्टाका लागि अस्थायी बन्दाबन्दी पनि घोषणा गरेको छ।

यमन संकटले चर्काएको सऊदी–युएई मतभेद

यमन युद्धको सुरुआतमा सऊदी अरब र युएई एउटै गठबन्धनमा रहेर हुथी विद्रोहीविरुद्ध लडिरहेका थिए। तर पछिल्ला वर्षहरूमा दुवै देशले यमनभित्र फरक–फरक समूहलाई समर्थन गर्न थालेपछि आपसी अविश्वास बढ्दै गएको देखिन्छ।

सऊदी अरब यमनको अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त केन्द्र सरकारको पक्षमा उभिँदै आएको छ भने युएईले दक्षिणी यमनमा सक्रिय सदर्न ट्रान्जिसनल काउन्सिल (STC) जस्ता अलगाववादी शक्तिहरूलाई समर्थन गरेको आरोप लाग्दै आएको छ। यही विषयलाई लिएर दुई देशबीच रणनीतिक मतभेद गहिरिँदै गएको छ।

मुकल्ला बन्दरगाह र हतियार विवाद

हालै सऊदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनको मुकल्ला बन्दरगाह क्षेत्र लक्षित हवाई आक्रमण गरेको थियो। सऊदी पक्षका अनुसार उक्त बन्दरगाह हुँदै युएईबाट हतियार र सैन्य सामग्री भित्र्याइएको आशंका गरिएको थियो, जसलाई रियादले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षामाथिको खतरा का रूपमा व्याख्या गरेको छ।

खाडी क्षेत्र र विश्व राजनीतिमा असर

सऊदी अरब र युएईबीचको बढ्दो तनावले खाडी क्षेत्रको सुरक्षा, ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। खाडी सहयोग परिषद् (जिसिसी) भित्रको एकता कमजोर हुनसक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ।

समाधान अझै अनिश्चित

युएईले यमन सरकारको पछिल्लो निर्णयबारे हालसम्म औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। कूटनीतिक तहमा संवाद जारी रहन सक्ने संकेत भए पनि, यमन युद्ध र प्रभाव क्षेत्रलाई लिएर सऊदी अरब र युएईबीचको मतभेद तत्काल समाधान हुने सम्भावना कम देखिएको छ।