इरानी अधिकारीहरुलाई २४ घन्टा भित्र देश छाड्न कतारको अल्टिमेटम
कतार सरकारले दोहास्थित इरानी दूतावासका सैन्य तथा सुरक्षा एटाचेहरू र उनीहरूको कार्यालयका कर्मचारीहरूलाई ‘पर्सोना नन ग्राटा’ घोषणा गर्दै २४ घण्टाभित्र देश छाड्न आदेश दिएको छ।
कतारको परराष्ट्र मन्त्रालयले इरानी दूतावासलाई आधिकारिक नोट पठाउँदै सैन्य एटाचे, सुरक्षा एटाचे तथा उनीहरूको कार्यालयमा कार्यरत सबै कर्मचारीहरूले तोकिएको समयसीमाभित्र कतार छाड्नुपर्ने जनाएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार, कतारविरुद्ध बारम्बार गरिएका लक्षित गतिविधि र खुला आक्रामक व्यवहारका कारण यो निर्णय लिइएको हो। यस्ता गतिविधिहरूले कतारको सार्वभौमिकता र सुरक्षामा गम्भीर असर पार्नुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र छिमेकी राष्ट्रबीचको सद्भावनाका सिद्धान्तहरूको उल्लंघन गरेको बताइएको छ।
परराष्ट्र मन्त्रालयले इरानले यस्तो ‘शत्रुतापूर्ण दृष्टिकोण’ जारी राखेमा कतारले आफ्नो सार्वभौमिकता, सुरक्षा र राष्ट्रिय हितको संरक्षणका लागि थप कदम चाल्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।
कतारले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार आफ्नो भूमि र नागरिकहरूको सुरक्षाका लागि आवश्यक सबै उपायहरू अपनाउने अधिकार सुरक्षित रहेको पनि पुनः दोहोर्याएको छ।
के हो ‘सुरक्षा एटाचे’ र ‘पर्सोना नन ग्राटा’?
सुरक्षा एटाचे दूतावासमा कार्यरत सुरक्षा सम्बन्धी अधिकारी हुन्, जसले आफ्नो देशको सुरक्षा तथा सैन्य विषयसँग सम्बन्धित कामहरू सम्हाल्छन् र समन्वय गर्छन्।
‘पर्सोना नन ग्राटा’ कूटनीतिक शब्द हो, जसको अर्थ कुनै देशले कुनै विदेशी अधिकारीलाई आफ्नो देशमा बस्न नदिने निर्णय गर्नु हो। यस्तो घोषणा भएपछि सम्बन्धित व्यक्तिले अनिवार्य रूपमा देश छाड्नुपर्छ।
रास लाफानमा भएको क्षति र त्यसको असर
बुधबार ढिलो गरी इरानबाट प्रहार गरिएका पाँचवटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रमध्ये एउटा रास लाफानको मुख्य ग्यास ट्याङ्की नजिकै खसेको थियो।
-
भौतिक क्षति: कतार इनर्जीका अनुसार आक्रमणबाट प्लान्टको एउटा इकाईमा ‘गम्भीर संरचनात्मक क्षति’ पुगेको छ र उत्पादन आंशिक रूपमा बन्द गरिएको छ।
-
मानवीय अवस्था: आक्रमणका क्रममा कुनै मानवीय हताहती नभए पनि सुरक्षा सतर्कताका कारण हजारौँ कामदारलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।
-
ऊर्जा बजार: रास लाफान विश्वकै ठूलोमध्येको एक ‘लिक्विफाइड नेचुरल ग्यास’ (LNG) निर्यात केन्द्र हो। यो आक्रमणसँगै विश्व बजारमा ग्यासको मूल्यमा एकाएक उछाल आएको छ।
कतारको पक्षमा साउदी र युएईको समर्थन:
साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले कतारको पक्षमा ऐक्यबद्धता जनाएका छन्। दुवै देशले इरानी आक्रमणलाई ‘खाडीको स्थिरतामाथिको प्रहार’ भन्दै भर्त्सना गरेका छन्।
नेपाली दूतावास र सरकारको भूमिका:
दोहास्थित नेपाली दूतावास र परराष्ट्र मन्त्रालयले एक विशेष ‘ट्राभल एडभाइजरी’ जारी गर्दै नेपाली नागरिकहरूलाई निम्न कुराहरू पालना गर्न आग्रह गरेको छ:
१. घरभित्रै बस्नुहोस्: स्थानीय सुरक्षा अधिकारीहरूको निर्देशन पालना गर्दै अनावश्यक रूपमा आवास (Camp) बाहिर ननिस्कनुहोस्।
२. सम्पर्कमा रहनुहोस्: समस्या परेमा नेपाली दूतावासको आपतकालीन नम्बर +974 6621 4419 वा +974 44675681 मा सम्पर्क गर्नुहोस्।
३. अफवाहबाट बच्नुहोस्: सामाजिक सञ्जालमा आउने अपुष्ट भिडियो वा हल्लाको सट्टा आधिकारिक समाचार र दूतावासको सूचना मात्र विश्वास गर्नुहोस्।
नेपाल सरकारको अनलाइन दर्ता (Emergency Portal)
नेपाल सरकारले युद्धग्रस्त क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूको विवरण संकलन गर्न अनलाइन पोर्टल सुरु गरेको छ। कतारमा रहेका नेपालीहरूलाई यसमा आफ्नो विवरण दर्ता गर्न अनुरोध गरिएको छ:
-
दर्ता लिंक: https://legal.nepalconsular.gov.np/urgent-rescue
कतार सरकारले हवाई मार्ग र सुरक्षा व्यवस्थालाई उच्च सतर्कता (High Alert) मा राखेको छ, जसका कारण नेपाल–कतार उडानहरूमा समेत केही अनिश्चितता देखिएको छ।